DS magazine
Bertrand Russell

"Jak nakarmić dyktatora" Witold Szabłowski

Zdążyłam się skrzywić nad egzaltacją w pierwszym akapicie „Przystawki”, bo tak właśnie są tu ponazywane rozdziały - że niby siedzimy w restauracji ze sztućcami w dłoni - i po chwili uświadomiłam sobie, że jeszcze się nie zdążyłam odkrzywić, a tu już połowa książki minęła. Ponieważ: kucharze. Każdy człowiek umie jeść, przeważnie też umie sobie przygotować jakieś jedzenie, każdy ma wizję na temat tego, jak pewne potrawy powinny smakować, prawie każdy pragnie od czasu do czasu nakarmić innych, żeby jego wizję poznali i docenili, i niech rzuca kamieniem ten, kto nigdy sobie nie zamarzył, że może by restaurację otworzyć. A nawet jak nie, to w sztuce kulinarnej każdy się czuje świetnie i od czasu do czasu chce wiedzieć, jak to robią zawodowcy. Tutaj zaś są zawodowi kucharze oraz równie zawodowi dyktaktorzy, połączenie samograj.

Abu Ali, kucharz Saddama Husajna, musiał pewnego dnia zjeść upieczoną przez szefa köftę, którą ten dla dowcipu obficie doprawił sosem tabasco. Mimo to twierdzi "Z całej rodziny Al-Tikritich jedyną dobrą osobą był Saddam. Nie wiem, jak on się między nimi uchował." Od żony dyktatora Ali nauczył się gotować złodziejską zupę rybną z Tikritu. Są tu przepisy, wyróżnione kursywą, nie bardzo szczegółowe, ale wystarczające, żeby sobie wyobrazić smak. I jest cała otoczka, którą czyta się jak jakąś bardzo przesadzoną fantastykę: wszyscy pracownicy Saddama co roku otrzymywali nowe samochody. Pewnego dnia syn Saddama zabił kijem jego ochroniarza, który po pijaku strzelał w powietrze i nie chciał przestać. Saddam w tajemnicy przed pierwszą żoną poślubił drugą, i tak dalej. Odwiedzamy również liczne pałace, które kazał zbudować, a w nich kazał sobie gotować, nawet jeśli pałacu nie zamierzał odwiedzać. Jedzenie potem było wyrzucane, a biedacy, którzy próbowali je zabrać, bici.

Przenosimy się do Ugandy. Kucharz Idiego Amina pochodzi z plemienia Luo, tego samego, z którego wywodzi się Barack Obama. Wcześniej gotował dla premiera Miltona Obote, ale to dyktator podniósł mu pensję trzykrotnie, podarował mercedesa i zmuszał do poślubiania kolejnych kobiet. Nakazał również wszystkim obrzezanie (dobrze w sumie, że nie ucięcie języka na przykład, albo i kastrację). W końcu podejrzewając go o chęć otrucia wyrzucił go z pałacu i z kraju. Odera cudem uniknął śmierci.

Opowieść kucharza Envera Hodży (zmuszonego do pracy dla dyktatora przez partię, odmowa nie wchodziła w grę) przeplata historia Jovana, który poświęcił całe życie poszukiwaniom śladów swojego ojca, zamordowanego przez reżim, kiedy syn miał 6 miesięcy, ponieważ rzekomo był szpiegiem. Jovan odnalazł wykonawcę wyroku, który strzelił ojcu w tył głowy, co pamiętał, ale nic więcej. "A na koniec rozmowy, jakby chciał rozmówcę pocieszyć, dodał: „Panie Jovanie, wszyscy jesteśmy ofiarami tego strasznego systemu”." Kucharz Hodży natomiast musiał ściśle dbać o dietę cukrzycową dyktatora, ze świadomością, że w każdej chwili grozi mu śmierć, gdyby przywódcy cokolwiek dolegało.

Kucharzy Fidela Castro jest dwóch, w tym jeden obłąkany, ale najwyraźniej pamięta wszystko, i jego opowieść jest bardzo malownicza, nawet jeśli nieco chaotyczna. A zaczyna się tak samo, jak w przypadku kucharki Pol Pota, której zwierzenia przeplatają kolejne rozdziały, a potem wieńczą całość: zaczyna się entuzjastycznym przyłączeniem do Rewolucji mianowicie. Jest więcej podobieństw. Kucharze Fidela, tak jak kucharka Pol Pota nadal twierdzą, że ich przywódcy byli dobrzy i nikogo by nie skrzywdzili. Ta ostatnia w ogóle kończy książkę dramatycznym i najwyraźniej absolutnie szczerym "Po tym wszystkim, co ode mnie usłyszałeś, sam sobie odpowiedz: czy można go było nie kochać?"

2020-08-03 11:03:33 Komentuj (0)

---





Stopka redakcyjna
Jeśli mnie znasz
Jak żyć?
Żyć czy mieć?
Motto na całe życie
O feminizmie
RSS

Prasa codzienna
Dzienniki i tygodniki
Teklak
Lumpiata
Towary Mieszane
Kaczka
Nie tylko Musierowicz
Supermarket
Matka Sanepid
Z piekła rodem
Daisy
Batumi
Zuzanka
Bajeczki z Ikei
A kocica
Zakurzona
Radziecki
Odwodnik
Wróciła z BuenosAires
Radziecki
Mignona
Żona No. 1
Ola
Barbarella

Prasa zagraniczna
Amerykanka w Krakowie
Żyrafa w Izraelu
Sistermoon w Irlandii
Anglik w Polsce
Margot w Irlandii
A.I.w Szwajcarii
Janina
Amsterdam
Stardust w NY
Nina w Urugwaju
Dudla

Pożółkłe kartki
Paradowska
Zimno i Troje
Małgośka
Filip na Fiji
Małe Szopy
Nie śpią
Szyper
Magiczna biblioteka
W kątku z książką
Prawdziwy dr House
Melissa
Chustka Joanny
Nowojorskie gadanie
Żydóweczka w Nowym Świecie
Maraska
Passentówna
Emigracyjny
Żydóweczka
Wawrzyniec P.
Wawrzyniec 2.0
Miski do mleka
Quijote


Magazyny ilustrowane
Oglądanie tego boli
Pokropka
Submachiny
Ouverture Facile
Kotecki
Inne kotecki
Aaaby-sprzedac
Killer sudoku
Garfield
User Friendly
Dilbert


Numery archiwalne


Indeks książek
O książkach na bieżąco
O książkach archiwalnie
O filmach na bieżąco
O filmach archiwalnie
O Paryżu na bieżąco
O Paryżu archiwalnie
Polka we Francji: teraz
Polka we Francji: dawniej
Poza domem